Historia - Organizacja bibliotek publicznych na terenie Trzebini w latach 1975-1999

Organizacja bibliotek publicznych na terenie Trzebini w latach 1975-1999

Rozwój bibliotek i czytelnictwa jest nierozerwalnie związany z prognozami i strategią rozwoju całej gminy. Organizacja bibliotek publicznych pozostaje w ścisłym związku z administracją i wraz z nią przechodzi wszelkie perturbacje wynikające ze zmian administracyjnych. Tak więc należy rozpatrywać organizację sieci bibliotek publicznych w kontekście zachodzących zmian organizacyjnych kraju.
W skutek reformy administracyjnej, która miała miejsce w 1975 roku nastąpiło przyłączenie powiatu chrzanowskiego do województwa katowickiego. Wkrótce potem zniknął powiat chrzanowski, a placówki biblioteczne, które do tej pory podlegały administracji Biblioteki Powiatowej, przekazane zostały Miejskiej Bibliotece Publicznej w Trzebini. Odtąd nazwa jej brzmiała:
Miejska i Gminna Biblioteka Publiczna w Trzebini.
W skład sieci bibliotek publicznych na tym terenie wchodziły placówki zlokalizowane w: Młoszowej, Bolęcinie, Psarach, Lgocie. Dzięki staraniom ówczesnego Sołtysa Czyżówki, w 1979 otwarta została Filia Biblioteczna nr 7. Następna filia uruchomiona została już rok później w Karniowicach (1980 r.). Do roku 1988 sieć bibliotek publicznych na terenie Miasta i Gminy Trzebinia składała się z Biblioteki Centralnej oraz 8 placówek filialnych. Spośród nich 3 działały na terenie miasta, pozostałe na terenach wiejskich. Większość z nich jednak mieściła się w przypadkowych lokalach nieprzystosowanych do potrzeb bibliotecznych.

Trudne lata 1975-1989 nie pozostawały bez wpływu na kulturę i biblioteki. Przyniosły one niewielki wzrost sieci bibliotecznej w Gminie Trzebinia, jak już wyżej wspomniano, a był to wynik braku lokali użytkowych na tym terenie. Pomimo trudności, odnotowano wzrost liczby czytelników o 25%, prawie dwukrotny przyrost wypożyczeń i trzykrotny wzrost księgozbioru. Poważnym problemem pozostawała nadal sytuacja lokalowa. Z powodu małej powierzchni użytkowej duża część księgozbioru Biblioteki Centralnej została zmagazynowana i nie było do niej dostępu.

W 1987 roku w Bibliotece w Trzebini na 1 m 2 przypadało 493 woluminy, podczas gdy "Normatyw Techniczny Projektowania Bibliotek Publicznych" dopuszczał tylko 250 tomów na 1 m 2 powierzchni magazynu książek i obciążenie regału maksymalnie 160 woluminami.

Ta sytuacja nie tylko utrudniała czytelnikom bezpośredni dostęp do półek i zdarzało się, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym, że osoby oczekujące w kolejce do lady bibliotecznej musiały stać po części za drzwiami \w korytarzu\, bo ilość miejsca przeznaczona na obsługę czytelnika była zupełnie niewystarczająca. W tym czasie niejednokrotnie powtarzano nam, że w świetle obowiązujących przepisów Biblioteka praktycznie nadaje się do zamknięcia.

Niewiele lepiej przedstawiała się sytuacja lokalowa placówek w terenie. Większość bibliotek filialny ich mieściła się w nie opalanych ciemnych i ciasnych pomieszczeniach. W tym okresie najlepszą sytuację lokalową miała filia w Gaju. Projektowaną dalszą rozbudowę sieci uniemożliwiał brak lokali.

Rok 1990 był dla naszej biblioteki, podobnie zresztą jak dla wielu innych instytucji, rokiem przełomowym - zamknięty został pewien etap jej działalności. Przechodząc na utrzymanie samorządów lokalnych biblioteki stały się własnością komunalną. Przyniosło to wiele nowych zadań, ale też i wiele zagrożeń. Dla znacznej części bibliotek w kraju rok ten był niepomyślny - zlikwidowano sporo placówek. Sieć bibliotek publicznych utrzymywanych przez Gminę Trzebinia nie odczuła tego zagrożenia, co jest niewątpliwą zasługą władz samorządowych naszego miasta. Przeciwnie, systematycznie następowała poprawa warunków lokalowych placówek i dalszy rozwój sieci.

W 1990 roku Rada Osiedla ZWM 5 zaproponowała utworzenie placówki bibliotecznej w lokalu należącym do Spółdzielni Mieszkaniowej. Biblioteka skwapliwie skorzystała z okazji, gdyż dotychczasowe starania o lokal w tej okolicy nie przynosiły rezultatu. Od sierpnia 1990 r. na mocy porozumienia z Zarządem Spółdzielni Mieszkaniowej w Chrzanowie, o współpracy w dziedzinie prowadzenia działalności kulturalno-oświatowej i nieodpłatnym udostępnieniu lokalu, rozpoczęła działalność Filia Biblioteczna nr 9 na Osiedlu ZWM 5. W późniejszym okresie \rok 1994\ filię tę przeniesiono do budynku Szkoły Podstawowej Nr 8, mieszczącej się na tymże osiedlu.

W 1991 r. KWK "Siersza" przekazała Bibliotekę Zakładową w Myślachowicach w darze Zarządowi Miasta i Gminy - od tego momentu funkcjonuje ona jako Filia Biblioteczna nr 10 w Myślachowicach. W latach 1994-1998 sieć biblioteczna Gminy Trzebinia powiększyła się o kolejne placówki. Z inicjatywy środowiska lokalnego, w 1994 r. otwarta została Filia Biblioteczna nr 11 w Dulowej. W cztery lata później, w 1998 r. Zarząd Rafinerii "Trzebinia" przekazał nieodpłatnie księgozbiór biblioteki zakładowej, funkcjonuje on obecnie w ramach Filii Bibliotecznej nr 12 w Sierszy.

Podobnie kierownictwo ZSO "Górka" likwidując Zakładowy Dom Kultury w Górce przekazało do użytku publicznego księgozbiór swojej biblioteki zakładowej. Pierwotnie miał on zasilić najmłodszą Filię biblioteczną w Dulowej. Dyrekcja MBP wzięła jednak pod uwagę opinię Rady Osiedla Górka, która zdecydowanie sprzeciwiała się likwidacji placówki bibliotecznej, postanawiając utworzyć na bazie otrzymanego księgozbioru Punkt Biblioteczny w Górce, podległy MBP w Trzebini i dysponujący własnym księgozbiorem - w odróżnieniu od Punktu Bibliotecznego w Krzu (działa od listopada 1995 ), pracującego na bazie księgozbioru wymiennego.

W 1992 r. filie biblioteczne w Wodnej i Czyżówce przeniosły się do nowych, większych lokali, a w roku 1993 obszerniejszy lokal \w tzw. "Agronomówce"\ uzyskała Filia w Młoszowej. Powierzchnia użytkowa filii w Młoszowej wzrosła wówczas do 90 m 2, co spowodowało, iż jest to obecnie filia o najlepszych warunkach lokalowych.

W 1994 r. zatwierdzono plany nowego lokalu dla Biblioteki Centralnej i rozpoczęto remont parteru i piwnic w dawnym Klubie Fabrycznym "Hutnik". Jeszcze w czasie remontu, zakończonego ostatecznie końcem 1998 r., przenoszono stopniowo na nowe miejsce poszczególne agendy biblioteki oraz tworzono nowe, rozszerzając zakres usług oferowanych czytelnikom. W sierpniu 1995 r. przeniosły się do nowego lokalu Dyrekcja i Oddział dla Dzieci, a w październiku 1995 r. utworzono tu Czytelnię Czasopism. W sierpniu 1996 r. przeniósł się na nowe miejsce Dział Gromadzenia i Opracowania Księgozbioru oraz Wypożyczalnia dla Dorosłych.

W kwietniu 1998 r. rozpoczęła działalność Czytelnia Ogólna, a końcem tegoż roku oddano do użytku Dział Księgowy, magazyny i salę wystawową. W ten sposób, końcem 1998 r., Biblioteka Centralna uzyskała odpowiednie do potrzeb miasta Trzebini warunki lokalowe, pozwalające na rozwinięcie różnorodnych form pracy z czytelnikiem. Równocześnie z poszerzaniem bazy lokalowej, rozpoczęto komputeryzację biblioteki, zapoczątkowaną w latach 1991-1992 zakupem Serwera i 3 stanowisk roboczych oraz programu komputerowego "System Informacji Bibliotecznej".

Zmiany jakie zaszły w przeciągu krótkiego okresu czasu w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Trzebini ( po 1990 r. ) zostały dostrzeżone przez władze województwa katowickiego, w granicach którego pozostawała Trzebinia do grudnia 1998 roku. W latach 1994-1998, w rankingu bibliotek województwa katowickiego, MBP Trzebinia utrzymywała się na pierwszym miejscu wśród bibliotek swojej kategorii, a w lutym 1998 r. Dyrektora Biblioteki uhonorowano nagrodą Wojewody Katowickiego. W tymże samym roku biblioteka centralna zmieniła nazwę z: "Miejsko - Gminna Biblioteka Publiczna w Trzebini" na "Miejska Biblioteka Publiczna w Trzebini" i otrzymała nowy statut.

Sieć biblioteczna w Gminie Trzebinia jest dobrze rozwinięta i jedynym jej mankamentem jest brak obsługi bibliotecznej Płok i Piły Kościeleckiej - co pozostaje w planach na dalszą przyszłość.

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.

Jesteś tutaj: Start O Bibliotece Historia Biblioteki